देशातील एका प्रमुख सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकेच्या लाखो ग्राहकांच्या संवेदनशील माहितीची कथित गळती झाल्याच्या वृत्तामुळे खातेदारांमध्ये चिंता निर्माण झाली आहे. संबंधित माहिती डार्क वेबवर विक्रीसाठी उपलब्ध असल्याचा दावा समोर आला असून, या प्रकरणाची चौकशी सुरू करण्यात आली आहे. मात्र, बँकेने अद्याप डेटा लीक झाल्याची अधिकृत पुष्टी केलेली नाही.
प्राथमिक माहितीनुसार, ग्राहकांची काही वैयक्तिक माहिती आणि बँकिंगशी संबंधित तपशील इंटरनेटवर प्रसारित झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या दाव्यांची सत्यता तपासण्यासाठी संबंधित यंत्रणा तांत्रिक तपासणी करत असून, ग्राहकांच्या खात्यांवर सध्या कोणताही प्रतिकूल परिणाम झाल्याची माहिती समोर आलेली नाही.
ग्राहकांनी घ्यावयाची खबरदारी
- इंटरनेट आणि मोबाईल बँकिंगचे पासवर्ड त्वरित बदलावेत.
- खात्यावर दुहेरी सुरक्षा (Two-Factor Authentication) सुरू करावी.
- बँकेशी नोंदणीकृत ई-मेल आयडी आणि मोबाईल क्रमांक अद्ययावत ठेवावा.
- संशयास्पद ई-मेल, एसएमएस किंवा लिंकवर क्लिक करणे टाळावे.
- बँक खात्यातील व्यवहारांची नियमित तपासणी करून अनधिकृत व्यवहार आढळल्यास त्वरित बँकेशी संपर्क साधावा.
डेटा लीक म्हणजे आर्थिक नुकसानच असे नाही
सायबर सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, डेटा लीक म्हणजे खात्यातील रक्कम चोरीला गेलीच असे नसते. मात्र, अशा माहितीचा वापर करून सायबर गुन्हेगार फसवणूक, फिशिंग किंवा बनावट ओळख तयार करण्याचा प्रयत्न करू शकतात. त्यामुळे सतर्कता बाळगणे आवश्यक आहे.
फिशिंगपासून सावध राहा
ग्राहकांनी कोणत्याही परिस्थितीत ओटीपी, एटीएम पिन, सीव्हीव्ही, इंटरनेट बँकिंग पासवर्ड किंवा यूपीआय पिन कोणालाही देऊ नयेत. बँक कधीही फोन, ई-मेल किंवा संदेशाद्वारे अशी गोपनीय माहिती मागत नाही. संशयास्पद संपर्क आल्यास तो त्वरित दुर्लक्षित करून संबंधित बँकेला कळवावा.
सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीने डिजिटल व्यवहार करताना आवश्यक ती खबरदारी घेतल्यास अशा प्रकारच्या ऑनलाइन फसवणुकीपासून स्वतःचे संरक्षण करता येऊ शकते.
